Τα Φρύγανα είναι χαμηλοί θάμνοι οι οποίοι καλύπτουν εδάφη της Αττικής και γενικότερα της νησιωτικής χώρας και Κρήτης, σε λόφους έως 500,00μ υψόμετρο.
Το όνομα τους προέρχεται από την αρχαιότητα από τον Θεόφραστο τον Ερέσιο που ήταν πατέρας της Βοτανικής περίπου το 300 π.χ.
Θεωρούνται αρωματικοί θάμνοι και πολλοί από αυτούς είναι γνωστοί από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές ιδιότητες τους. Την άνοιξη βάζουν τα καλά τους ενδύματα με τα ωραιότερα και ευωδιαστά κίτρινα, μπλε, άσπρα και ροζ άνθη τους, απελευθερώνοντας τα αιθέρια έλαια στην ατμόσφαιρα, και ομορφαίνουν τις πλαγιές στους λόφους των νησιών μας. Το καλοκαίρι με τις ψηλές θερμοκρασίες, στις βραχώδεις ασβεστολιθικές πλαγιές, τα φρύγανα παίρνουν ένα ξηρό και ανοικτό κίτρινο γκρι χρώμα, με πολύ χνούδι στους χλωρούς βλαστούς τους, περιμένουν το χειμώνα, ρίχνοντας πέρα δώθε τους σπόρους τους και προβάλλοντας τα μυτερά ξηρά αγκάθια.
Τα φρύγανα είναι αγκαθωτοί και χαμηλοί θάμνοι που καλύπτουν τους λεγόμενους φρυγανότοπους, συνήθως φύονται μετά από πυρκαγιές, και ίσως είναι, αν δεν συνεχισθεί η ανθρώπινη παρέμβαση, ένα βήμα πριν την ερημοποίηση του τόπου. Τα φρύγανα είναι η άμυνα της γης, συγκρατούν το χώμα, και μπορεί να αποτελέσει την αναβάθμιση του οικοσυστήματος. Σιγά σιγά φύονται μεγαλύτεροι θάμνοι, και μικρά πεύκα, και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις του δάσους μέσα στα επόμενα τριάντα χρόνια.
Όμως η ανθρώπινη παρέμβαση με την κάλυψη συνήθως της επίσημης πολιτείας επιφέρει ανεπιστρεπτί βλάβες.
Γι’αυτό επιβάλλεται κάποια μέτρα προστασίας των φρυγανότοπων:
Το όνομα τους προέρχεται από την αρχαιότητα από τον Θεόφραστο τον Ερέσιο που ήταν πατέρας της Βοτανικής περίπου το 300 π.χ.
Θεωρούνται αρωματικοί θάμνοι και πολλοί από αυτούς είναι γνωστοί από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές ιδιότητες τους. Την άνοιξη βάζουν τα καλά τους ενδύματα με τα ωραιότερα και ευωδιαστά κίτρινα, μπλε, άσπρα και ροζ άνθη τους, απελευθερώνοντας τα αιθέρια έλαια στην ατμόσφαιρα, και ομορφαίνουν τις πλαγιές στους λόφους των νησιών μας. Το καλοκαίρι με τις ψηλές θερμοκρασίες, στις βραχώδεις ασβεστολιθικές πλαγιές, τα φρύγανα παίρνουν ένα ξηρό και ανοικτό κίτρινο γκρι χρώμα, με πολύ χνούδι στους χλωρούς βλαστούς τους, περιμένουν το χειμώνα, ρίχνοντας πέρα δώθε τους σπόρους τους και προβάλλοντας τα μυτερά ξηρά αγκάθια.
Τα φρύγανα είναι αγκαθωτοί και χαμηλοί θάμνοι που καλύπτουν τους λεγόμενους φρυγανότοπους, συνήθως φύονται μετά από πυρκαγιές, και ίσως είναι, αν δεν συνεχισθεί η ανθρώπινη παρέμβαση, ένα βήμα πριν την ερημοποίηση του τόπου. Τα φρύγανα είναι η άμυνα της γης, συγκρατούν το χώμα, και μπορεί να αποτελέσει την αναβάθμιση του οικοσυστήματος. Σιγά σιγά φύονται μεγαλύτεροι θάμνοι, και μικρά πεύκα, και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις του δάσους μέσα στα επόμενα τριάντα χρόνια.
Όμως η ανθρώπινη παρέμβαση με την κάλυψη συνήθως της επίσημης πολιτείας επιφέρει ανεπιστρεπτί βλάβες.
Γι’αυτό επιβάλλεται κάποια μέτρα προστασίας των φρυγανότοπων:
- Απαγόρευση βοσκής και κυνηγιού για τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια.
- Απαγόρευση οικοπεδοποίησης, εκχέρσωσης και διάνοιξης δρόμων για αυτό το σκοπό.
- Απαγόρευση καύσης για οποιοδήποτε λόγο για όλη τη διάρκεια του έτους.
- Καθαρισμός ξερόχορτων δίπλα σε δρόμους με κυκλοφορία.
- Και επιπλέων την δική μας ευαισθητοποίηση.
Γιατί η φύση είναι ωραία και πρέπει να μείνει ωραία.
Τα κυριότερα είδη από τα φρύγανα είναι:
Ασπάλαθος η καλυκοτόμη, Σπαλάθρι, Calicotome villosa
Ευφορβία η ακαθόθαμνος, Γαλαστοιβή,Euphorbia acanthothamnos
Σαρκοποτήριο το ακανθώδες, Αφάνα, Αστοιβίδα, Sarcopoterium spinosum
Γενίστα η ακανθόκλαδη, Χινοπόδι, Genista acanthoclada
Φλωμίς η θαμνώδης, Ασφάκα, Phlomis Fruticosa
Aμάραντο, Ελίχρυσο το σφαιρικό, Helichrysum conglobatum
Ασπροθύμαρο, Καλοχορτιά, Phagnalon graecum
Θυμελαία, Thymelaea tartonraira
Στουρέκι, Γκλομπουλάρια,Globularia alypum
Αλογοθύμαρο, Σμυρνιά Ασμυριά, Αnthyllis hermanniae
Τεύκριο το πόλιο, Ασπρόχορτο,Στομαχοβότανο, Teucrium polium L.
Λαγουδόχορτο, Πράσιο το μέγα, Prasium majus
Αιθιόνημα το βραχόφιλο, Aethionema saxatile ssp. Greticum
Χεδρυα τεούκριο, Teucrium chamaedrys
Αλωνίδα, Αγκαθερή ανωνίδα, Βοιδοκράτης, Ononis antiquorum
Inula verbascifolia ssp. Methanea,
Osuris alba
Ξυλόθρουμπα, Onosma graecum
Ξυλόθρουμπα, Onosma frutescens
Λαδανιά, Cistus Creticus
Κιστάρι το φασκομηλόφυλλο, Κουνουκλιά Cistus salvifolius
Kουνούκλα, λαδανιά,Cistus incanus
Κονβόλβουλος ο ελαιόφυλλος,Convolvulus oleifolius
Χαμόπευκο,Αγριολίβανο, Ptilostemon chamaepeuce
Aγούθουρα ή γούδουρας,Βάλσαμο, Hypericum empetrifolium
Σπαθόχορτο,Υπερικό, Hypericum crispum
Φασκόμηλο, Salvia triloba
Αλησφακιά ,Φασκόμηλο, Salvia officιnalis
Αλουμινάκι, Βαλωτή η Οξυβαφώδες, Ballota acetabulosa
Ερείκι η Σπονδυλανθής, Ρείκι,Erica manipuliflora
Πήανος, Απήγανος, Ρυτή ή χαλέπειος, Ruta chalepensis
Ρίγανη, Origanum vulgare ssp.
Θρούμπα, Satureja thymbra
Θυμάρι, Thymus vulgaris
Φουμάνα η θυμαρόφυλλη, Fumana thymifolia
Fumana arabica
Εφέδρα, Ephedra
Σπαράγγι, Asparagus acutifolius
Ασφόδελος, Asphodelus aestivus
Σκυλοκρεμμύδα, Urginea maritime
Aσκέλα, Asphodelus albus
Μικρομέρεια, Micromeria nervosa
ΦΡΥΓΑΝΟΤΟΠΟΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
Λόφος Μπαθίστα, Πόρτο Ράφτη
Λόφος Μπαθίστα, Πόρτο Ράφτη
Λόφος Μπαθίστα, Πόρτο Ράφτη
Λόφος Μπαθίστα, Πόρτο Ράφτη
Λόφος Περατή, Πόρτο Ράφτη
Λόφος Περατή, Πόρτο Ράφτη
